Barnaþing

Í lögum um umboðsmann barna er kveðið á um að haldið verði annað hvert ár þing um málefni barna. Umboðsmaður barna boðar til þingsins og kynnir niðurstöður og ályktanir þess fyrir ríkisstjórn.

The Children's Forum - information in english

Barnaþing skapar reglubundinn vettvang fyrir börn til þess að láta skoðanir sínar í ljós og gefur stjórnvöldum tækifæri á að fylgja hugmyndum þeirra eftir og koma tillögum þeirra í framkvæmd. Þingið er opið öllum en embættinu ber að boða fjölbreyttan hóp barna til þingsins, alþingismenn, fulltrúa stofnana ríkis og sveitarfélaga, auk fulltrúa vinnumarkaðarins og frjálsra félagasamtaka sem koma að málefnum barna. Við upphaf þingsins ber umboðsmanni barna að leggja fram skýrslu um stöðu barna á Íslandi, þar sem m.a. er farið yfir þróun í málefnum barna á helstu sviðum samfélagsins. Umboðsmaður barna ákveður önnur verkefni þingsins. Barnaþingi er ætlað að efla börn til þátttöku í lýðræðislegri umræðu um málefni sem snerta þau og veita sjónarmiðum þeirra farveg inn í almenna stefnumótun og þjóðfélagsumræðu í samræmi við 12. gr. Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna.

Áhersla er lögð á að efla möguleika barna til þess að hafa áhrif á eigin líf og umhverfi. Fyrir hvert þing mun embætti umboðsmanns barna leita eftir því að ná fram sjónarmiðum barna um með hvaða hætti þau upplifa áhrif eða áhrifaleysi í daglegu lífi og hvað þeim finnist mikilvægast að stjórnvöld fjalli um. Umboðsmaður barna mun afhenda ríkisstjórn niðurstöður að hverju þingi loknu og fylgja eftir tillögum og ályktunum þingsins.

Frá barnaþingi 2019

Vigdís Finnbogadóttir fyrrverandi forseti Íslands var verndari fyrsta barnaþingsins. Í forsetatíð sinni lagði Vigdís áherslu á umhverfismál, ræktun tungumálsins og menningu, þar á meðal barnamenningu.

 

Raunverulegt samráð við börn

Í 12. gr. Barnasáttmálans er kveðið á um rétt barna til þess að láta skoðanir sínar í ljós í málefnum sem varða þau og jafnframt að tekið sé réttmætt tillit til skoðana þeirra í samræmi við aldur og þroska. Talsverð fræðileg greining hefur verið gerð á samráði við börn. Laura Lundy hefur greint kjarna 12. gr. Barnasáttmálans í fjóra meginþætti sem allir þurfa að vera til staðar til þess að um raunverulegt samráð við börn sé að ræða. Þessi atriði eru: 

 

  • Vettvangur (e. space) - Skapa þarf vettvang þar sem börn eru örugg og öll börnin taka þátt.
  • Rödd (e. voice) - Börn fái nauðsynlegar upplýsingar til að koma sjónarmiðum sínum á framfæri.
  • Áheyrn (e. audience) - Börn njóti áheyrnar og hlustað sé á þeirra sjónarmið.
  • Áhrif (e. influence) - Sjónarmið barna séu tekin alvarlega og hafi áhrif á stefnumótun þar sem við á.

 

Á barnaþingi mun ávallt vera lögð áhersla á að uppfylla alla þessa þætti.

 

Þegar börn eru kölluð til samráðs skiptir miklu að búið sé svo um hnútana að þau geti raunverulega sagt það sem þeim finnst, að hlustað sé á skoðanir þeirra og tekið mark á þeim. Einnig er mikilvægt að niðurstöður barnaþings hverju sinni verði nýttar við stefnumótun og ákvarðanir stjórnvalda. Þannig er tyggt að börnin upplifi að á þau hafi verið hlustað og þátttaka þeirra hafi haft sýnileg áhrif.

Áhersla stjórnvalda á samráð við börn

Lög um umboðsmann barna voru endurskoðuð árið 2019 og var þá samþykkt að lögfesta þing um málefni barna sem haldið yrði annað hvert ár. Mikil samstaða var um þessar breytingar á Alþingi. Í meðförum þingsins leitaði þingnefndin sérstaklega eftir sjónarmiðum ráðgjafarhóps umboðsmanns barna og komu fulltrúar hans á fund nefndarinnar.

Núverandi ríkisstjórn samþykkti yfirlýsingu um aukna þátttöku barna og ungmenna í stefnumótun 1. mars 2019. Í framhaldi hennar var umboðsmanni barna falið að vinna skýrslu um áhrif barna á stefnumótun og var barnaþing mikilvægur hluti af því verkefni. Í samþykkt ríkisstjórnarinnar sagði:

Í vinnunni hefur verið lögð áhersla á mikilvægi þess að gera breytingar til að fá fram skoðanir barna og ungmenna með ýmsum hætti en innan Stjórnarráðsins er greinilegur vilji til þess að börn og ungmenni fái tækifæri til þess að koma skoðunum sínum á framfæri, að þáttaka þeirra verði aukin og að sú þátttaka verði markviss, regluleg og raunveruleg. Þessi tillaga er jafnframt fyrsta tillagan sem samþykkt er í ríkisstjórn sem unnin hefur verið í samstarfi allra ráðuneyta sem aðild eiga að stýrihóp stjórnarráðsins í málefnum barna.

Barnaþing 2019


Hafðu samband

Póstlisti


Þetta vefsvæði byggir á Eplica