Nemendur til áhrifa í framhaldsskólum

Hlutverk framhaldsskóla er skilgreint í 2. gr. laga um framhaldsskóla nr. 92/2008. Þar segir að framhaldsskóli eigi að stuðla að alhliða þroska allra nemenda og virkri þátttöku þeirra í lýðræðisþjóðfélagi.

Nemendafélag
Í 1. mgr. 39. gr. laga um framhaldsskóla er fjallað um nemendafélög:

Í hverjum framhaldsskóla skal starfa nemendafélag. Nemendafélag vinnur m.a. að félags-, hagsmuna- og velferðarmálum nemenda. Það setur sér reglur um skipan, starfssvið og starfshætti. Nemendafélög starfa á ábyrgð skóla. Nemendafélögum skal búin aðstaða til starfsemi sinnar.

Framhaldsskólum er heimilt að styrkja starfsemi nemendafélaga fjárhagslega og skal bókhald þeirra háð sömu endurskoðun og aðrar fjárreiður framhaldsskóla.

Skólaráð
Í samræmi við 7. gr. laga um framhaldsskóla skal skólaráð starfa við framhaldsskóla:

Skólaráð skal vera skólameistara til samráðs og aðstoðar. Skólameistari er oddviti skólaráðs sem auk hans skal skipað staðgengli hans og fulltrúum kennara og nemenda. Heimilt er að setja í reglugerð nánari ákvæði um skipan skólaráðs, verksvið þess og starfshætti.

Nánar er fjallað um hlutverk skólaráðs er í 2. gr. reglugerðar um skólaráð við framhaldsskóla nr. 140/1997 (sem heldur gildi sínu þar til ný hefur verið sett). Þar segir að ráðið eigi að fjalla um starfsáætlun skólans og framkvæmd hennar, skólareglur, umgengnishætti í skólanum og vinnu- og félagsaðstöðu nemenda. Þá veitir skólaráð umsögn um erindi frá skólanefnd, almennum kennarafundi, nemendaráði, einstaklingum, skólameistara og menntamálaráðuneytinu sé þess óskað. Þá fjallar ráðið um mál sem varða einstaka nemendur en með slík mál skal farið sem trúnaðarmál.

Kosið skal til skólaráðs við upphaf hvers skólaárs. Í ráðinu sitja tveir fulltrúar kennara, tveir fulltrúar úr nemendafélagi, aðstoðarskólameistari og áfangastjóri (eða sambærilegt starfsfólk).

Skólafundir
Fulltrúar nemenda eiga rétt á setu á skólafundi samkvæmt 9. gr. laga um framhaldsskóla:

Í framhaldsskólum skal halda skólafund a.m.k. einu sinni á skólaári. Rétt til setu á skólafundi eiga allir starfsmenn skóla ásamt fulltrúum nemenda samkvæmt nánari ákvörðun skólameistara. Á skólafundi er rætt um málefni viðkomandi skóla. Skólameistari boðar til fundar, leggur fram dagskrá og stýrir fundi eða felur öðrum stjórn hans. Fundargerð skólafundar skal kynnt skólanefnd.

Skólanefnd
Ákvæði um skólanefnd í opinberum framhaldsskólum er að finna í 5. gr. laga um framhaldsskóla en þar eiga nemendur einn fulltrúa með málfrelsi og tillögurétt.