Mikilvægar greinar Barnasáttmálans

Reglur Barnasáttmálans eru kallaðar greinar. Það eru 54 greinar í sáttmálanum. Þær eru allar jafnmikilvægar. Þó er gott að lesa eftirfarandi greinar fyrst og hafa þær í huga þegar hinar sértækari greinar eru lesnar.

2. grein
Í þessari grein segir að reglur Barnasáttmálans gildi jafnt fyrir öll börn heimsins. Öll börn eru jafnmikils virði og það á ekki að mismuna börnum. Það skiptir engu máli hvernig barnið og foreldrar þess eru á litinn, hvort það er stelpa eða strákur, hvaða tungumál það talar, hvaða trúarbrögð það aðhyllist, hvort barnið er ríkt eða fátækt eða hvort barnið er fatlað, veikt eða heilbrigt. Einelti er ein tegund af mismunun.

3. grein
Í þessari grein segir að alltaf skuli haga málum á þann veg sem er barninu fyrir bestu. Stjórnmálamenn, yfirvöld og dómstólar skulu alltaf hafa hagsmuni barna í fyrirrúmi þegar ákvarðanir eru teknar sem hafa áhrif á börn. Þó eru stundum ýmis önnur atriði sem geta vegið þungt við slíkar ákvarðanir en þeir sem taka ákvarðanirnar skulu þó alltaf hafa litið til hagsmuna barnsins áður en þeir gefa lokaorðið.

6. grein
Í þessari grein segir að það eigi að tryggja að börn megi lifa og þroskast. Réttur til lífs þýðir að aðildarríkin eiga að gera allt sem þau geta til þess að börn deyi ekki, t.d. með því að veita sjúkum og slösuðum börnum læknishjálp og lyf og koma í veg fyrir að börn lendi í hættulegum aðstæðum. Börn þarfnast margs til að geta þroskast og dafnað. Mikilvægir hlutir eru t.d. heimili, fæði og klæði, öryggi, umhyggja, návist við fjölskyldu, menntun, heilbrigðisþjónusta og frítími.

12. grein
Þessi grein er stundum kölluð lýðræðisgreinin. Í henni er fjallað um rétt barna til að láta skoðanir sínar í ljós og til að hafa áhrif. Börn eiga rétt á að láta í ljós skoðanir sínar í öllum málum er varða þau og að tekið sé réttmætt tillit til skoðana þeirra í samræmi við aldur þeirra og þroska. Stjórnvöld og dómstólar eiga að spyrja barnið hvað því finnist og hlusta á það þegar teknar eru ákvarðanir sem hafa mikil áhrif á barnið, t.d. þegar foreldrar skilja og eru ekki sammála um hvar barnið á að búa eiga dómstólar að ræða við mömmuna, pabbann og barnið áður en dæmt er í málinu. Það er líka mikilvægt að t.d. kennarar og stjórnmálamenn í sveitarfélögunum spyrji börnin álits áður en teknar eru ákvarðanir sem hafa áhrif á daglegt líf barna. Sem dæmi má nefna ákvarðanir varðandi skólastarf, tómstundir, forvarnastarf og skipulag íbúðahverfa.