Afgreiðslutími er frá 9:00 til 15:00 alla virka daga



Skólareglur og agi

Lagalegar skyldur nemenda
Skólareglur skólanámsskrá
Slæm hegðun
Reglugerð um skólareglur í grunnskóla

Lagalegar skyldur nemenda
Börnum á skólaskyldualdri er skylt að sækja skóla nema þegar veikindi eða önnur forföll koma í veg fyrir það og bera foreldrar þeirra ábyrgð á að þau geri það. Í 14. gr. grunnskólalaga segir að nemendur bera ábyrgð á eigin námi og á framkomu sinni og samskiptum með hliðsjón af aldri og þroska. Nemendum ber að hlíta fyrirmælum kennara og starfsfólks grunnskóla í öllu því sem skólann varðar, fara eftir skólareglum og fylgja almennum umgengnisreglum í samskiptum við starfsfólk og skólasystkin. 

Skólareglur - skólanámsskrá
Skólum ber skv. lögum að gefa út skólanámskrá árlega og er henni ætlað að aðlaga aðalnámskrá að sérstöðu hvers og eins skóla. Í skólanámskrá útfærir skólinn hvernig námi og kennslu er hagað en í skólanámskrá er einnig skýrt frá stefnu skólans varðandi skóladagatal, öryggismál, félagslíf nemenda og hvernig staðið er að mati á námi nemenda og skólastarfinu.

Í skólanámskrá eru m.a. birtar þær reglur sem í gildi eru í skólanum, t.d. varðandi umgengni, samskipti, mætingar, meðferð agamála og hvernig skólinn hyggst taka á málum ef skólareglur eru brotnar. Það er því á valdi hvers skóla að útbúa sínar eigin skólareglur og geta þær verið mismunandi frá einum skóla til annars. En þrátt fyrir að mismunandi reglur gildi milli einstakra skóla eru skólarnir bundnir af ákveðnum grunnreglum eins og t.d. um lágmarkstíma nemenda í skólanum og lágmarkshvíld nemenda meðan skóladagurinn varir.

Í skólareglum skal m.a. kveðið á um almenna umgengni, samskipti, stundvísi, ástundun náms og heilbrigðar lífsvenjur. Í reglunum skal koma fram hvernig skólinn hyggst bregðast við brotum á þeim. Skólastjóri er ábyrgur fyrir gerð skólareglna og kynningu þeirra og skulu þær unnar í samráði við skólaráð og fulltrúa nemenda í skólaráði.

Starfsmenn, nemendur og foreldrar skapa í sameiningu góðan starfsanda í skóla.

Slæm hegðun
Ef nemandi hegðar sér mjög illa í skólanum og fylgir ekki skólareglum á kennari hans að leita orsaka þess og reyna að ráða á því bót, m.a. með viðtölum við nemandann sjálfan og foreldra hans. Verði samt ekki breyting á til batnaðar skal kennari leita aðstoðar skólastjóra og sérfróðra ráðgjafa skólans (t.d. námsráðgjafa eða hjúkrunarfræðings) sem leita leiða til úrbóta. Meðan leitað er leiða fyrir nemandann getur skólastjóri vísað nemanda úr skóla um stundarsakir eða ótímabundið, en þá verður hann strax að tilkynna foreldrum nemanda og skólanefnd um þá ákvörðun. Skólanefnd er skylt innan hæfilegs tíma að tryggja nemanda, sem vikið hefur verið úr skóla, viðeigandi kennsluúrræði. 

Reglugerð um skólareglur í grunnskóla
Reglugerð um skólareglur í grunnskóla er sett samkvæmt heimild í eldri grunnskólalögum.  Hún er útbúin í menntamálaráðuneytinu og er öllum grunnskólum landsins skylt að fara eftir henni.  Nú er verið að útbúa nýja reglugerð um ábyrgð nemenda en þangað til hún er tilbúin gildir þessi reglugerð um skólareglur í grunnskóla:

Reglugerð nr. 270/2000 um skólareglur í grunnskóla

1. gr.
Nemendur á skólaskyldualdri skulu sækja grunnskóla nema veikindi eða önnur forföll hamli.

2. gr.
Hver grunnskóli skal setja sér skólareglur sem skylt er að fara eftir. Skólastjóri, kennarar og aðrir starfsmenn, nemendur og forráðamenn þeirra skulu í sameiningu kosta kapps um að starfsandi og skólabragur í skólanum sé sem bestur og eiga skólareglur að stuðla að því. Forsendur góðs starfsanda eru vellíðan, gagnkvæmt traust, virðing og samábyrgð allra í skólasamfélaginu.

3. gr.
Skólastjóri hefur forgöngu um og ber ábyrgð á að skólareglur séu settar. Reglurnar skulu unnar í samvinnu við fulltrúa nemenda og foreldra. Leitast skal við að ná sem víðtækastri sátt um þær en skólastjóri hefur þó ávallt úrskurðarvald um orðalag skólareglna ef ágreiningur kemur upp.
Ár hvert skulu skólareglurnar kynntar og afhentar nemendum og forráðamönnum þeirra og birtar í skólanámskrá.
Umsjónarkennarar skulu fjalla um skólareglurnar með nemendum sínum eins oft og þurfa þykir. Þeir skulu einnig ræða skólareglurnar í foreldraviðtölum og á foreldrafundum eftir þörfum.

4. gr.
Skólareglur skulu vera skýrar og afdráttarlausar og í samræmi við lög um grunnskóla og aðalnámskrá grunnskóla.
Í þeim skal kveðið á um almenna umgengni, samskipti, stundvísi, ástundun náms og heilbrigðar og hollar lífsvenjur.
Í reglunum skal koma skýrt fram hvernig skólinn hyggst bregðast við brotum á þeim.

5. gr.
Samskipti starfsfólks, nemenda og foreldra skulu grundvallast á gagnkvæmri virðingu, kurteislegri framkomu og tillitssemi.
Líkamlegar refsingar eru óheimilar.
Starfsmönnum skóla er óheimilt að neyta aflsmunar nema nauðsyn krefji til að stöðva ofbeldi eða koma í veg fyrir að nemandi valdi sjálfum sér eða öðrum skaða eða eignatjóni.
Í tilvikum sem þessum skal ávallt greina foreldrum/ forráðamönnum tafarlaust frá málavöxtum.

6. gr.
Nýta skal til fullnustu allar þær leiðir sem skólinn ræður yfir til að leita lausna og ráða bót á hegðun nemanda.
Leita þarf allra mögulegra orsaka innan skólans til að viðurlög verði bæði markviss og komi nemandanum að gagni við að bæta hegðun sína.
Ef ekki tekst að leysa málið innan skólans skal skólinn í samvinnu við sérfræðiþjónustu skóla kanna orsakir þeirra vandamála sem um ræðir og leita leiða til úrlausna.
Verði ítrekað misbrestur á hegðun nemanda skal skólinn leita úrbóta í samstarfi við foreldra/forráðamenn.

7. gr.
Viðurlög skulu sett við brotum á skólareglum og þau kynnt nemendum og foreldrum/forráðamönnum þeirra.
Viðurlög skulu til þess fallin að hvetja nemanda til bættrar hegðunar.
Gæta skal hófs við ákvörðun og beitingu viðurlaga við brotum á skólareglum.
Brjóti nemandi af sér, skal umsjónarkennari, skólastjóri, aðstoðarskólastjóri eða sérfróður ráðgjafi ræða við nemanda um hegðun hans til þess að nemandi geri sér grein fyrir eðli brotsins og afleiðingum þess.

8. gr.
Gagnvart nemanda sem ekki lætur sér segjast, þrátt fyrir undangengnar aðvaranir og áminningar, má grípa til þeirra hámarksviðurlaga að taka nemanda úr kennslu og láta hann fást við önnur viðfangsefni það sem eftir lifir skóladags. Einnig er heimilt að vísa nemanda tímabundið úr kennslustundum í ákveðinni námsgrein.
Við beitingu þessara viðurlaga skal tryggt að nemandi sé í umsjá starfsmanns á vegum skólans.
Ef allt um þrýtur og nemandi lætur sér enn ekki segjast, ef ítrekuð brot hans á skólareglum eru alvarleg, eða hann stefnir eigin eða annarra lífi eða heilsu í hættu innan skólans, má vísa nemanda um stundarsakir úr skóla á meðan reynt er að finna lausn á máli hans.

9. gr.
Sé nemanda vikið úr skóla um stundarsakir skv. 8. gr. skal skólastjóri þegar tilkynna foreldrum/forráðamönnum og skólanefnd þá ákvörðun. Takist skólastjóra ekki að leysa vanda nemanda innan skóla á viku vísar hann málinu til skólanefndar. Skólanefnd tekur málið til úrlausnar, útvegar nemandanum tafarlaust viðeigandi kennsluúrræði og beitir sér fyrir úrbótum í samráði við alla aðila málsins. Skólanefnd ber ábyrgð á að innan þriggja vikna frá brottvísun hafi nemanda verið tryggð skólavist.
Takist enn ekki að leysa málið getur hvor aðili, foreldri/forráðamaður eða skólanefnd, vísað ágreiningi til úrlausnar og úrskurðar menntamálaráðuneytisins.
Óheimilt er að víkja nemanda að fullu úr skóla nema honum hafi verið tryggt annað kennsluúrræði.

10. gr.
Nemanda og foreldrum/forráðamönnum hans skal gefinn kostur á að tjá sig ef ítrekað er að hegðun nemanda fundið og alltaf við brotum á skólareglum.
Foreldrum/forráðamönnum skal ætíð gerð grein fyrir brotum barna sinna á skólareglum og beitingu viðurlaga.
Ávallt skal hafa samstarf við foreldra/forráðamenn nemanda um úrlausn máls.

11. gr.
Við meðferð máls samkvæmt 3. mgr. 8. gr. reglugerðarinnar og beitingu viðurlaga samkvæmt þeirri málsgrein skal gæta ákvæða stjórnsýslulaga
nr. 37/1993. Einnig skal gæta stjórnsýslulaga þegar nemanda er tímabundið meinað að sækja tíma í tiltekinni námsgrein.

12. gr.
Reglugerð þessi er sett samkvæmt
41. gr. laga nr. 66/1995 um grunnskóla með síðari breytingum og öðlast þegar gildi. Jafnframt fellur úr gildi reglugerð nr. 385/1996 um skólareglur og aga í grunnskólum.

Menntamálaráðuneytinu, 3. apríl 2000.
 







 



Mynd af unglingum við lærdóm

Umboðsmaður barna...

... vinnur að hagsmunamálum barna almennt séð en ekki að málum einstakra barna
 
... leiðbeinir og gefur ráð hvert börn geta leitað til að ná fram rétti sínum
 
... kemur með ábendingar og tillögur til úrbóta sem snerta hag barna á öllum sviðum samfélagsins
 
... vill fá að vita hvað börn eru að hugsa og hvað þeim finnst um ýmsa hluti sem snerta þau og nánasta umhverfi þeirra